Hoạt động tình nghĩa
Liên kết công an các tỉnh

Kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy (04/10/1961 - 04/10/2021)

03/10/2021

Trải qua 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy (PCCC) đã khắc phục mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh, phấn đấu vươn lên, trở thành lượng chủ công, nòng cốt trên mặt trận phòng, chống "giặc lửa", góp phần phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước, bảo vệ cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân.

Tại Sài Gòn - Chợ Lớn: Đầu năm 1945 Sở Chữa lửa Sài Gòn đã tổ chức nhiều cuộc diễn thuyết nói về sự áp bức, bóc lột của thực dân Pháp, sau đó đã thành lập tổ chức thanh niên tiền phong làm nòng cốt tham gia giành chính quyền cơ sở. Đến tháng 9/1945, binh sĩ cứu hỏa nhận được lệnh đấu tranh giải phóng cho người và xe chữa cháy, tản cư về Bến Lức tỉnh Long An đế tham gia kháng chiến chống Pháp ở Sài Gòn - Chợ Lớn. Hầu hết số binh sĩ đã vượt qua nhiều khó khăn gian khổ, hy sinh, trường kỳ tham gia kháng chiến chống Pháp cho đến ngày miền Bắc hoàn toàn giải phóng. Lực lượng này là nòng cốt của lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy TP.Hồ Chí Minh.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ 07/5/1954, địch có ý đồ rút phương tiện máy móc chữa cháy vào Nam. Đội cứu hỏa Hà Nội đã tích cực đấu tranh và giữ lại được toàn bộ phương tiện máy móc cho đến ngày giải phóng Thủ đô. Ngày 11/10/1954, Sở Liêm Phóng Hà Nội tiếp quản Đội cứu hỏa và đến tháng 12/1954 thành lập Đại đội cứu hỏa gồm 60 cán bộ, chiến sĩ, trong đó có 30 công nhân cứu hỏa cũ, 08 người ngoài số kháng chiến vào tiếp quản, số còn lại là cảnh binh thuộc Phòng Trị an dân cảnh Công an Hà Nội. Hai lực lượng này là nòng cốt của lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy Thủ đô.
Ngày 01/01/1955, Đại đội cứu hỏa Hà Nội nhận nhiệm vụ cử một tiểu đội tham gia bảo vệ lễ đài Ba Đình trong buổi mít tinh của nhân dân Thủ đô chào  mừng  Đảng  và Chính phủ sau 9 năm kháng chiến trở về Thủ đô. Cũng trong ngày này, lực lượng PCCC vinh dự được Bác Hồ thân mật bắt tay từng người một và Người đã có lời chúc Tết, lời chúc Tết năm đó luôn là mục tiêu phấn đấu của lực lượng Cảnh sát PCCC cho đến bây giờ, lời chúc đó là “Nhân dịp năm mới, Bác chúc các chú thất nghiệp nhưng phải tích cực học tập”.
Ở các địa phương, theo sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, lần lượt được thành lập lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy thuộc các Ty Công an địa phương. Cán bộ chiến sỹ của đơn vị chữa cháy thuộc Sở Công an Hà Nội, Ty Công an Sài Gòn - Chợ Lớn được điều động đến các đơn vị Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy mới thành lập làm nòng cốt. Nhiều địa phương, hầu hết số binh sĩ, công nhân cứu hỏa đã tham gia kháng chiến, giành phương tiện khỏi tay thực dân Pháp.
Năm 1958, Bộ Công an có Quyết định thành lập phòng Phòng hỏa, cứu hỏa trực thuộc Vụ Trị an dân cảnh. Đây là tổ chức tiền thân của Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Ngày 29/6/1961, Cục Phòng cháy và chữa cháy được thành lập, ngày 04/10/1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Lệnh công bố Pháp lệnh quy định việc quản lý của Nhà nước đối với công tác PCCC, sự kiện này đánh dấu sự thay đổi căn bản trong công tác quản lý Nhà nước về PCCC, đồng thời mở ra một trang mới trong lịch sử. Đến nay, ngày 04 tháng 10 hằng năm đã trở thành Ngày Truyền thống của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đặc biệt là trong những năm chống chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân của đế quốc Mỹ, lực lượng PCCC đã tổ chức xây dựng được phong trào quần chúng tham gia công tác PCCC rộng khắp, làm nòng cốt trong phong trào ba phòng “phòng gian, phong gián, phòng hỏa”; kiểm tra an toàn PCCC các nhà máy, xí nghiệp, kho tàng, nông trường, công trường…, nghiên cứu đề xuất ban hành tiêu chuẩn PCCC để thiết kế xây dựng nhà, công trình công nghiệp và dân dụng, chuẩn bị lực lượng và phương tiện thường trực sẵn sàng chữa cháy; tham mưu đề xuất và chỉ đạo, hướng dẫn việc sơ tán, phân tán tài sản, vật tư chiến lược, vũ khí, đạn dược; đặc biệt đã phối hợp với lực lượng dân phòng khắc phục khó khăn, không ngại hy sinh gian khổ, sáng tạo và dũng cảm chiến đấu dập lửa, cứu tài sản, hàng hóa trong làn bom đạn của giặc Mỹ, dập tắt kịp thời hàng ngàn vụ cháy. Điển hình là các vụ chữa cháy trận địa tên lửa và pháo phòng không tại Đồng Giao, Ninh Bình, đơn vị PCCC đã được phong tặng danh hiệu Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (01/01/1967); vụ chữa cháy 4 xà lan lớn chở xăng dầu trên Vịnh Hạ Long, đơn vị PCCC Hòn Gai được phong tặng danh hiệu Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (01/01/1967);...Đặc biệt là vụ chữa cháy kho xăng dầu Đức Giang, do biết vận dụng sáng tạo kỹ thuật và chiến thuật phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tế của chiến tranh, lực lượng Cảnh sát PCCC đã dập tắt nhanh chóng đám cháy cứu được hàng ngàn tấn xăng dầu, với thành tích này lực lượng Cảnh sát PCCC Thủ đô đã được Bác Hồ gửi thư khen, trong đó có 4 điều dạy của Người đã trở thành kim chỉ nam cho hoạt động của lực lượng Cảnh sát PCCC.
Trong cuộc chiến đấu giải phóng miền Nam, lực lượng Cảnh sát PCCC đã nghiên cứu, chế tạo trên 5.000 bom cháy và vũ khí gây cháy phục vụ việc đánh phá kho tàng, hậu cứ của địch. Trong cuộc tổng tiến công giải phòng miền Nam năm 1975, lực lượng Cảnh sát PCCC đã theo sát quân chủ lực tiếp quản những đô thị mới được giải phóng và triển khai kịp thời lực lượng, phương tiện và các biện pháp PCCC, góp phần giữ gìn và ổn định an ninh trật tự cho nhân dân.
Ngày 20/7/1971 Bộ Công an quyết định thành lập Phân hiệu PCCC gọi tắt là Phân hiệu 11 thuộc Trường Cảnh sát nhân dân với nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC cho cán bộ sỹ quan, hạ sỹ quan của lực lượng Cảnh sát PCCC.

Sau khi đất nước thống nhất, lực lượng Cảnh sát PCCC vừa củng cố, xây dựng lực lượng, vừa thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia PCCC; kiểm tra, hướng dẫn biện pháp an toàn cho các kho tàng, bến bãi, cơ sở kinh tế, quốc phòng, phục vụ phát triển kinh tế. Với sự sáng tạo trong việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, lực lượng Cảnh sát PCCC đã ngăn chặn và dập tắt nhiều vụ cháy, không để gây thiệt hại nghiêm trọng, điển hình là: vụ cháy mỏ than Ngọc Kinh (Đà Nẵng), vụ cháy mỏ than Vàng Danh (Quảng Ninh)…

Trong công cuộc xây dựng CNH, HĐH đất nước ngày nay, lực lượng Cảnh sát PCCC tiếp tục đóng góp không nhỏ vào đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội. Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã phối hợp với lực lượng cơ sở dân phòng và các lực lượng kịp thời cứu chữa nhiều vụ cháy lớn, nguy hiểm, như: vụ chữa cháy các kho đạn ở Tuyên Quang, Vĩnh Phúc và Quảng Nam, Đà Nẵng; vụ chữa cháy tàu trên sông Cửu ở Cẩm Phả (Quảng Ninh); các vụ chữa cháy chợ Vinh (Nghệ An), chợ Sắt (Hải Phòng); vụ chữa cháy bệnh viện Chợ Rẫy (TP. Hồ Chí Minh) bảo vệ an toàn khu nhà bệnh nhân; vụ cháy tại chung cư JSC 34, đường Khuất Duy Tiến, Thanh Xuân, Hà Nội; vụ cháy chung cư Xa La, Hà Nội; vụ cháy tầu chở xăng, dầu Hải Hà 18 tại Hải Phòng… Chỉ tính riêng hiệu quả công tác chữa cháy, hàng năm lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã cứu được lượng tài sản khoảng 2-3 nghìn tỷ đồng, cứu và tổ chức thoát nạn cho hàng trăm người.
Bên cạnh đó, công tác quản lý PCCC trong đầu tư xây dựng công trình ngày càng được chú trọng, đổi mới. Trong giai đoạn 2014-2020, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã thực hiện thẩm duyệt về PCCC 94.590 dự án, công trình, phương tiện giao thông cơ giới; kiểm tra nghiệm thu về PCCC cho 50.356 dự án công trình và phương tiện giao thông cơ giới. Số lượng công trình được thẩm duyệt tăng lên. Chất lượng thẩm duyệt không những đảm bảo mà trong quá trình thẩm duyệt, nghiệm thu, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH còn hướng dẫn, chỉ dẫn cho chủ đầu tư, đơn vị thiết kế về những giải pháp, đồng thời kiến nghị khắc phục sửa đổi thiết kế thi công, thiếu sót, vi phạm quy định, tiêu chuẩn về PCCC, đưa giải pháp phòng ngừa cháy ngay từ khi thiết kế công trình. Điển hình là Trạm biến áp 500KV của Nhà máy thủy điện Hòa Bình, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn và công trình Nhà Quốc hội…
Về công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH chủ động mở rộng quan hệ hợp tác và cử nhiều đoàn công tác, tham quan tại các nước trong khu vực và các nước có nền khoa học phát triển; tham gia và là thành viên của Hiệp hội PCCC Thế giới (1993), tham gia vào Tổ chức các cơ quan kiểm định PCCC Châu Á; tham gia nhiều cuộc hội thảo trao đổi kinh nghiệm công tác PCCC, triển lãm quốc tế về lĩnh vực PCCC và CNCH tại châu Á, châu Âu, châu Mỹ…
Trải qua 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, chính quyền mà trực tiếp, thường xuyên là Đảng uỷ CATW, lãnh đạo Bộ Công an; Đảng uỷ, lãnh đạo Công an các cấp; sự phối hợp chặt chẽ, có hiệu quả của các lực lượng trong và ngoài ngành; sự giúp đỡ của quần chúng nhân dân; qua những sự kiện lịch sử tiêu biểu và truyền thống vẻ vang, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã khắc phục khó khăn, gian khổ, hy sinh, phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, thực sự là lực lượng chủ công, nòng cốt trên mặt trận phòng, chống giặc lửa. Công tác phòng ngừa đạt được nhiều kết quả nổi bật. Mặc dù biên chế quân số còn thiếu nhiều nhưng các đơn vị đã tổ chức tốt công tác thường trực sẵn sàng chiến đấu; bảo quản, bảo dưỡng tốt trang thiết bị, phương tiện. Công tác tổ chức tập huấn, huấn luyện chuyên sâu nghiệp vụ PCCC và CNCH đã tạo ra bước đột phá quan trọng; nhiều vụ cháy, nổ, tai nạn, sự cố nghiêm trọng đã được triển khai cứu chữa nhanh chóng và kịp thời; xuất hiện ngày càng nhiều những tấm gương cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát PCCC và CNCH nhiệt tình, dũng cảm trong chữa cháy, CNCH được quần chúng nhân dân tin yêu và đánh giá cao. Công tác phối hợp hiệp đồng tác chiến với các lực lượng khác trong triển khai chữa cháy, CNCH cũng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Qua đó đã đem lại hiệu quả chữa cháy cao, ngăn chặn được nguy cơ cháy lan, cháy lớn gây hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản. Các địa phương đã chủ động chi viện chữa cháy theo quy chế phối hợp ở địa bàn giáp ranh thuộc tỉnh nên đã kịp thời hỗ trợ tham gia  dập tắt nhiều đám cháy… Kết quả nêu trên đã góp phần kiềm chế sự gia tăng số vụ cháy lớn, cháy gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, giảm thiểu thiệt hại do cháy, nổ gây ra; bảo đảm trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Ngày 04/10/1996, nhân dịp kỷ niệm 35 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh công bố Pháp lệnh quy định việc quản lý Nhà nước đối với công tác Phòng cháy, chữa cháy, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 369/1996/QĐ-TTg về việc lấy ngày 4/10 hàng năm là “Ngày phòng cháy, chữa cháy toàn dân”; Luật Phòng cháy, chữa cháy ban hành năm 2001 đã quy định lấy ngày 4/10 hàng năm là “Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy”. Năm 2010, lực lượng Cảnh sát  Phòng cháy, chữa cháy chính thức được Bộ Công an giao thêm nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ. Ngày 22/02/2021, Bộ trưởng Bộ Công an có Quyết định số 1036/QĐ-BCA về việc xác định ngày 04/10/1961 là Ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát  Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.
Việc xác định ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy có ý nghĩa đặc biệt to lớn, cụ thể:
Thứ nhất, ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy mang ý nghĩa chính trị, tư tưởng sâu sắc, đó là một mốc son lịch sử đánh dấu sự ra đời, trưởng thành ngày càng vững mạnh của một trong những lực lượng nghiệp vụ thuộc Bộ Công an với chức năng quản lý nhà nước trên lĩnh vực Phòng cháy và chữa cháy.
Thứ hai, đây là sự ghi nhận xứng đáng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những đóng góp to lớn của lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Trải qua 60 năm chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập cũng như trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, nhất là trong giai đoạn hiện nay.
Thứ ba, việc xác định ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục truyền thống cách mạng, ý chí kiên cường, vượt qua gian khổ của cán bộ, chiến sỹ trong lực lượng Công an nhân dân nói chung và lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy nói riêng, để qua đó góp phần tăng cường, củng cố vững chắc niềm tin, lòng trung thành của lực lượng Cảnh sát Phòng cháy và chữa cháy đối với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, phát huy truyền thống vẻ vang tích cực thực hiện tốt nhiệm vụ bảo đảm An ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong thời kỳ hội nhập.  
Thứ tư, hàng năm, thông qua tổ chức lễ kỷ niệm ngày truyền thống để ôn lại lịch sử truyền thống hào hùng, hun đúc bản lĩnh kiên cường, ý chí khắc phục mọi khó khăn, gian khổ, quyết tâm phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao của mỗi cán bộ, chiến sĩ lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Đồng thời, là dịp để đánh giá, tổng kết những thành tựu đã đạt được, những hạn chế, thiếu sót trong công tác phòng cháy và chữa cháy và đề ra các mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ và giải pháp thực hiện trong thời gian tới.

Hùng Lâm - Công an tỉnh


CỔNG THÔNG TIN - GIAO TIẾP ĐIỆN TỬ CÔNG AN TỈNH VĨNH PHÚC